วันก่อนผมไปงาน SME ต้องรอด 2025 ที่จัดโดย LiVE Platform มา และได้ไปฟังเรื่องราวของคุณคมสันต์ แซ่ลี CEO of Flash Express มา มีเรื่องราวน่าสนใจหลายอย่างเลย เดี๋ยวผมทยอยเขียนแชร์ให้อ่านนะครับ
เรื่องที่หนักหนาที่สุดที่เคยเจอมาตั้งแต่ทำธุรกิจคืออะไร?
- มีกองทุนมาหา Flash และบอกกับคุณคมสันต์ว่าอยากลงทุน เพราะบริษัทมี Growth Rate สูงมาก แต่ตอนนั้นคุณคมสันต์หยิ่ง ไม่อยากจะ Fix มูลค่าบริษัท เลยขอรับเป็น Loan แทน (มูลค่าแปรผันตาม Performance)
- ผ่านไปไม่ถึงปี เงินที่ยืมมา 50 ล้านเหรียญ ใช้หมด ไปขอเงินเพิ่ม เพราะวงเงินยังเหลืออีก 150 ล้านเหรียญ แต่คุณคมสันต์โดนยื่นจดหมาย Notice ว่าต้องคืนเงินที่ยืมไป 50 ล้านเหรียญภายใน 30 วัน ถ้าไม่คืนเงิน Valuation เหลือครึ่งนึง หรือเอาหนี้ไปขายคู่แข่ง
- สุดท้าย ได้เงินกู้จาก SCB ไปชำระเงินกู้
- บทเรียนคือ อย่ามั่นใจในตัวเองเกินไปในทุกสถานการณ์ และเจ้าหนี้ ทิ้งเราเมื่อไหร่ก็ได้ แต่ถ้าเป็นผู้ถือหุ้น เราตายพร้อมกัน
สิ่งสำคัญตอนเริ่มต้นธุรกิจ
- สิ่งที่ควรให้เวลาที่สุดไม่ใช่เงินทุน แต่คือ Co-founder ซึ่งการมี Co-founder ที่ดีจะทำให้มีแผนที่ดีและมีกำลังใจที่ดี แต่ถ้าไม่รู้จะหา Co-founder ยังไง เริ่มต้นเองก่อนก็ได้ ไม่เสียหาย
- ช่วงที่ 2 สิ่งที่สำคัญที่สุดคือแผนธุรกิจ หลายๆ คนมักจะคิดว่าแผนธุรกิจคือสิ่งสำคัญสำหรับองค์กรขนาดใหญ่ แต่จริงๆ แล้ว มันสำคัญกับ SME มากที่สุด เพราะ SME ไม่ได้มีคน ไม่ได้มีทีมเยอะเท่าบริษัทใหญ่ สิ่งที่เราทำได้คือการสร้างความแตกต่าง วันที่เริ่มต้น Flash สิ่งสำคัญคือความแตกต่างให้กับตลาด เป็นรายแรกในไทยที่ทำงาน 365 วัน, รับฟรีถึงหน้าบ้าน และลดราคาเกือบครึ่ง
- ช่วงที่ 3 ค่อยเป็นเรื่องการเงิน
- นักลงทุนของ Flash ตัดสินใจลงทุนจากแผนธุรกิจมากกว่าตัวของคุณคมสันต์ด้วยซ้ำ
ขยายความเรื่อง Co-founder
- สำคัญในตอนแรกคือการแบ่งปันผลประโยชน์ให้ดี
- หลักการคือ
- ผู้ก่อตั้งควรมีหุ้นไม่ต่ำกว่า 60%
- ควรต้องมี Vesting Period (4 ปี)
- เมื่อไหร่ที่ Co-founder ลาออก ผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ซื้อหุ้นในราคา Discount มากๆ (75%)
- องค์กรที่สำเร็จ ความเก่งของคนเป็นแค่หนึ่งในปัจจัยที่จะทำให้ประสบความสำเร็จ ยังมีเรื่องความขยัน ความซื่อสัตย์ และเรื่องอื่นๆ อีกหลายเรื่อง
หลักการคิดแบบ Startup เอาไปใช้กับ SME ได้ไหม?
- SME & Startup คือกระดาษแผ่นบางๆ ที่กั้นอยู่ Startup คือ SME ที่ยกระดับ ซึ่งต้อง
- ใช้เทคโนโลยีเป็นตัวขับเคลื่อนธุรกิจ
- สามารถ Copy และขยายวงกว้างได้
- มีผู้ลงทุนภายนอก (VC)
- เรื่องสัดส่วนการถือหุ้น วิธีการถือหุ้น หรืออะไรก็แล้วแต่ มันเป็นแค่คำศัพท์
ขยายความต่อเรื่องแผนธุรกิจ
- แผนธุรกิจอะไรก็ตามที่ทำให้เราได้เงิน ทำให้เราอยู่รอด มันคือแผนที่ดีหมด มันไม่สำคัญว่าจะ High Tech แค่ไหน ว้าวแค่ไหน แตกต่าง & อยู่รอดให้ได้ก่อนสำคัญที่สุด
- ตัวใหญ่จะเจอปัญหาเรื่องเศรษฐกิจโลก และปัญหาใหญ่ๆ อื่นอีกหลายอย่าง ตัวเล็กจะใช้โอกาสนี้ให้เป็นประโยชน์ด้วยการสร้างความแตกต่าง เพราะตัวเล็กยังเล็กอยู่ มีความเข้าใจตลาดมากกว่าตัวใหญ่แน่ๆ
- ความกลัวคือความเสี่ยง เมื่อกลัวก็ไม่เสี่ยง ไม่ลงมือทำ
สิ่งสำคัญสำหรับเจ้าของธุรกิจ SME
- กำลังใจคือสิ่งสำคัญ ผู้ก่อตั้งคือเพิงไฟก้อนที่ 1 Co-founder คือเพิงไฟก้อนที่ 2 พนักงาน คือเพิงไฟก้อนที่ 3 ผู้ถือหุ้น คือเพิงไฟก้อนที่ 4 ถ้าเพิงไฟดี ก็จะมีกำลังใจในการสู้กับสิ่งต่างๆ
- พยายาม Network พยายามทำความรู้จักกับคน
- ลองผิดลองถูก เพราะต้นทุนในการลองผิดลองถูกของ SME ถือว่ายังน้อย พลาดแล้วไม่ล้มแรง
อนาคตของ Flash Express
- นอกจากการส่งมอบคุณค่าให้กับสังคม และทีมงานแล้ว สิ่งสำคัญคือต้องทำให้บริษัทกำไร
- คุณคมสันต์คาดหวังว่าจะสามารถทำ Supply Chain ให้คนไทยมีต้นทุนที่ถูกลง ตอนนี้ ประเทศไทยมีต้นทุนการขนส่งสินค้า B2C ที่ถูกที่สุดในภูมิภาคนี้ แต่คุณคมสันต์อยากทำเรื่องอื่นๆ เช่นการขนส่ง B2B ให้ดีกว่านี้อีก
- อยากทำให้ต้นทุนทางการเงินถูกลง อดีตเคยมีบริษัท Flash Money ปล่อยกู้ Seller ไป 400 ล้านบาท เป็นหนี้เสียไป 350 ล้านบาท เลยเจ๊ง อนาคตอยากทำสิ่งนี้ให้สำเร็จ
จุดตัดสินใจที่จะ Cut Loss ของ Flash Express
- เวลาเจออุปสรรค เวลาต้องตัด ต้องตัดเด็ดขาด แต่ก็ต้องมีความหวังเสมอ
- Flash ตัด Flash Money ไป แต่เพื่อนร่วมงานก็ยังคงอยู่
การทำธุรกิจในไทย vs ทำในต่างประเทศ
- ถ้าไม่ไปได้ อย่าเสือกไป
- ถ้ายังทำธุรกิจในไทยยังไม่รอด อย่าไปคิดเรื่องการไปต่างประเทศ
- ถ้าสำเร็จแล้ว ยิ่งใหญ่ในประเทศแล้ว การไปต่างประเทศจะเป็นโอกาสที่โคตรดี
SME รอดแล้ว อยากจะทำให้เติบโต ทำยังไง?
- เงิน… เอามาแล้วเกิดการเปลี่ยนแปลงอะไร คือสิ่งที่ต้องคิดเยอะที่สุด
- เงินเข้ามาแล้วต้องเป็นสารที่จะทำให้เราขยายได้กว้างขึ้น ทำให้ธุรกิจมีความแข็งแรงขึ้น
- ไม่อย่างนั้น เงินจะไม่สร้างประโยชน์ และจะทำให้เราเจ๊งเร็วขึ้น
=========
สรุปจาก Session No Way Out? คิดแบบเจ้าของ ต้องรอดทุกวิกฤต ของ คมสันต์ แซ่ลี, CEO of Flash Express จากงาน SME ต้องรอด 2025 by LiVE Platform
